H αρχαία Αμφίπολη ιδρύθηκε το 438/7 π.Χ. ως αποικία των Αθηναίων, σε μια θέση στρατηγικής σημασίας, κοντά στις εύφορες εκβολές του ποταμού Στρυμόνα και στα πολύτιμα κοιτάσματα του όρους Παγγαίου. Επίκεντρο της θρησκευτικής ζωης της πόλης αποτελούσε η λατρεία της Αρτέμιδος Ταυροπόλου, ενώ στα Ελληνιστικά και στα Ρωμαϊκά χρόνια έγινε ιδιαίτερα δημοφιλής η λατρεία των Αιγύπτιων θεών και των ανατολικών θεοτήτων Κυβέλης και Άττιος.

Η οικονομία της Αμφίπολης στηριζόταν στη γεωργία του εύκαρπου αυλώνα του Στρυμόνα. Σημαντικοί παράγοντες ήταν ,επίσης, οι έμποροι, οι βιοτέχνες, οι τεχνίτες και οι δούλοι. Από τα σημαντικότερα κτήρια που έχουν βρεθεί  είναι το Γυμνάσιο, όπου εκπαιδεύονταν και ασκούνταν οι νέοι.

Ο λέων της Αμφίπολης είναι ενα επιτάφιο μνημείο που χρονολογείται στον 4ο αιώνα π.Χ. Αποδίδεται στον Λαομέδοντα, ναύαρχο του Μεγάλου Αλεξάνδρου.